A leeg A
Bisschop Gerard de Korte en synodevoorzitter Peter Verhoeff bieden het armoedeonderzoek aan aan burgemeester herman Kaiser

Onderzoeks-rapport 'Armoede in Nederland 2010' verschenen

Kerken willen fatsoenlijke bescherming arme burgers door overheid

De zorg- en beschermingstaak van de overheid schiet te kort. Dat is de meest schrijnende conclusie die blijkt uit het breed kerkelijke onderzoek 'Armoede in Nederland 2010'. Dat stuit de kerken tegen de borst. Grote groepen burgers zijn langdurig afhankelijk geworden van diaconale hulp door kerken.

De kerken dringen er om die reden bij hun lokale diaconale organisaties op aan dat zij de uitkomsten van het armoedeonderzoek als een belangrijk signaal inbrengen bij hun lokale overheden en pleiten voor een duurzaam sociaal armoedebeleid en betere uitvoering van de sociale zekerheid. Ds. Peter Verhoeff, preses van de generale synode van de Protestantse Kerk, noemt het “een kwestie van fatsoen dat de overheid verantwoordelijkheid draagt voor wie dat zelf niet kan”.
Peter VerhoeffDs. Peter Verhoeff: “Gerechtigheid is recht, en daar behoort in een beschaafde samenleving de overheid zorg voor te dragen. Waar mensen vallen, daar dienen zij opgevangen te worden. En het net dat daarvoor nodig is, dient te worden opgehouden door de overheid. Pas wanneer die zorg tekort schiet, wanneer het recht niet functioneert, of wanneer er meer nodig is dan recht doen, pas dan komt de kerk in beeld.”

De Protestantse en de Rooms-Katholieke Kerk pleiten samen met andere kerkgenootschappen richting landelijke overheid voor een duurzaam sociaal armoedebeleid. De plannen van de nieuwe regering hollen de financiële draagkracht van bijstandsgerechtigden verder uit, terwijl het kabinet ook bezuinigingen voorstelt voor groepen kwetsbare mensen, zoals jonggehandicapten. Grard de Korte“Vandaag trekken de kerken aan de bel en vragen van de overheid een fatsoenlijke bescherming van onze arme burgers”, zegt mgr. dr. Gerard de Korte, Bisschop van het Bisdom Groningen-Leeuwarden en bisschopreferent voor Kerk en Samenleving. “Het gaat hier om gerechtigheid. De overheid behoort immers een schild voor de zwakken te zijn. In ons nog steeds welvarende land bestaat een hardnekkige kern van armen. Het gaat om ruwweg 8% van de bevolking: bijna 550.000 huishoudens waarbinnen honderdduizenden kinderen en jongeren leven.”

De kerken bevelen de landelijke overheid aan om maatregelen te ontwikkelen om de financiële positie van armoede-risicogroepen te versterken. Dat kan door extra voorzieningen te treffen, categoriale verstrekkingen mogelijk te maken, procedures en het toeslagenstelsel te vereenvoudigen.
Het publiek discusieert mee over de aanbevelingen van het rapportLokale overheden kunnen meer investeren in persoonsgerichte werkwijzen als formulierenbrigades, waarbij de eigen kracht en mogelijkheden van mensen centraal staan.
De overheden wordt ook geadviseerd om - samen met maatschappelijke partners - preventie en nazorg bij schuldhulpverlening te ontwikkelen, om mensen met oplopende schulden effectief te kunnen ondersteunen.

Uitkomsten onderzoek

Onderzoek Armoede in Nederland 2010Het onderzoek Armoede in Nederland 2010 is een vervolg op vier eerdere onderzoeken sinds 2002. De Protestantse Kerk in Nederland/Kerk in Actie en de Rooms-Katholieke Kerk kunnen daarom met deze onderzoeken monitoren hoe diaconieën en parochiële caritas instellingen financiële hulp bieden aan mensen in financiële problemen.
Aan dit nieuwste onderzoek in 2010 verleenden bijna alle kerkgenootschappen in Nederland hun medewerking. Daarom is nu een totaalbeeld mogelijk van diaconale hulp gericht op armoedebestrijding, waaruit blijkt dat de kerken zorgen voor een groot sociaal vangnet.

De effecten van de kredietcrisis en economische neergang zijn terug te zien in het aantal hulpvragen bij kerken. Die zijn sinds het voorgaande onderzoek in 2008 spectaculair gestegen. Binnen de Protestantse Kerk was dat zelfs een verdubbeling van 7.263 naar 15.852 hulpvragen, bij de Rooms-Katholieke Kerk groeide het aantal hulpaanvragen met ruim 20%, van 9.809 naar 11.911.
Kerken zagen zich daarom genoodzaakt om nog vaker in te springen en om - met dezelfde middelen - meer mensen hulp te verlenen. Daarmee werd het hulpbedrag noodzakelijkerwijs lager.

In totaal gaven kerken vorig jaar € 29.619.546 uit om de situatie van mensen in armoede te verlichten.
Hiervan werd € 12.327.739 uitgegeven om individuele personen tijdelijk uit de brand te helpen.
€ 12.206.330 ging naar collectieve voorzieningen zoals noodfondsen en voedselbanken.
Nog eens € 3.369.915 werd uitgegeven aan kerstpakketten.
En € 1.715.562 ging naar inloophuizen.

De hulp wordt vooral geboden via giften, in natura, in leningen of via het mogelijk maken van een vakantie. Dit gebeurt veelal in samenwerking met sociale diensten, maatschappelijk werk en instanties voor schuldhulpverlening.
Bovendien bieden bijna alle diaconale organisaties ondersteuning door mensen op te zoeken, te helpen bij het invullen van formulieren, verzorgen van de thuisadministratie en het begeleiden van mensen bij hun contacten met instanties.

Het zijn vooral alleenstaande ouders (51,8%) en mensen zonder betaald werk (48%) die hulp ontvangen. Andere veelvoorkomende groepen zijn ouderen, asielzoekers en mensen met psychische beperkingen
Verder blijkt dat de oorzaken van armoede vooral voortkomen uit schuldenproblematiek, door langdurig moeten rondkomen van een laag inkomen en ook door onbekendheid met regelgeving en de bureaucratie.

Nieuw onderzoeksgebied

Het onderzoek is uitgebreid met drie kwalitatieve verkenningen. Vijftien plattelandskerken, elf migrantenkerken en acht moskeeën zijn bevraagd om te achterhalen hoe de diaconale hulpverlening in deze netwerken wordt georganiseerd.

De belangrijkste conclusies uit deze verkenningen zijn:

  • Hoewel armoede wel voorkomt op het platteland, lijkt er hier vooral verborgen armoede te zijn, veroorzaakt door schaamtegevoelens.
  • Migrantenkerken vormen belangrijke netwerken voor ondersteuning en hulpverlening.
  • Moskeeën hebben een bemiddelende rol binnen het eigen netwerk voor hulp. Er wordt vooral informele diaconale hulp geboden, in natura. Deze hulp wordt incidenteel georganiseerd en is gericht op de ondersteuning van leden uit de eigen gemeenschap.


Alle rapporten, bijlagen en tabellen van het onderzoek 'Armoede in Nederland 2010' zijn te downloaden van:
www.kerkinactie.nl/armoedeonderzoek

Lees over deze onderzoeken ook:

Externe links:

Naar de top van de pagina

Naar startpagina project Onderzoek Armoede in Nederland

Naar overzichtspagina projecten

 

Gids Betaalbare Vakanties 2010