+ leeg -

John VeltmanVerhullend taalgebruik

column John Veltman

Artikel uit de Arme Krant van Nederland - juni 2011

Het is van alle tijden. De politiek zegt niet wat ze echt bedoelt, maar gebruikt mooie woorden om onwelgevallige daden te verhullen.

Neem nu de huidige bezuinigingen op het participatiebudget. Gezegd wordt dat een nieuwe aanpak nodig is om mensen ‘in hun eigen kracht te zetten’. Dat klinkt heel mooi. Er moet voor mensen niet van alles geregeld worden. Ze moeten geholpen worden zo veel mogelijk zelf te doen. Ze moeten weer ‘bij hun eigen kracht’ komen. Een sociaal vangnet maakt mensen te veel afhankelijk. Een ‘sociale trampoline’ doet mensen weer opveren. Mensen zijn voldoende zelfredzaam om hun eigen leven uit te stippelen.
Maar achter de kortingen op het participatiebudget gaat eigenlijk een andere gedachte schuil. Het idee bestaat dat veel mensen toch niet meer aan betaald werk te helpen zijn. Het is dus zinloos daarvoor geld beschikbaar te stellen. Toeleiding naar de arbeidsmarkt heeft alleen nog zin voor mensen die nog enigszins een kans hebben. Veel werkgelegenheid is er niet En dat zal ook niet snel méér worden. Waarom zou je nog veel geld steken in allerlei reïntegratie-projecten? Dure reïntegratiebureaus, jobcoaches, participatiebanen of anderszins gesubsidieerde arbeidsplaatsen hebben weinig blijvend resultaat. Ze leiden vooral tot ‘draaideur-werklozen’.
Op zich is deze constatering niet helemaal onjuist. Het is goed te erkennen dat veel mensen niet meer blijvend aan betaald werk geholpen kunnen worden. Het heeft nauwelijks zin geld te steken in uitstroom uit uitkeringen. Maar vervolgens moet de conclusie niet zijn dat daarop dus geld bespaard kan worden (bezuinigingen). Er is nog steeds heel veel geld nodig voor het bevorderen van participatie. Het gaat toch om het participatiebudget? De conclusie moet zijn dat op uitkeringsniveau arbeid en inkomen ontkoppeld moeten worden. Mensen hebben een uitkering nodig om te kunnen blijven participeren aan de samenleving. Dáárvoor moeten ze ‘in hun eigen kracht gezet’ worden. Wat de regering nu in feite bereikt is dat ze sociale diensten dwingt mensen af te schrijven en ‘over de schutting te kieperen’ naar dat andere participatie-instrument: de WMO.

En wat zie je bij de WMO? Daar wordt hetzelfde mechanisme gehanteerd. Ooit was er in dat kader geld vrijgemaakt om mensen de mogelijkheid te bieden deel te nemen aan dagbesteding, activering en andere vormen van maatschappelijke participatie. Maar deze algemene maatregel wordt te duur bevonden. Het idee is dat lokale overheden met deze gelden veel meer maatwerk kunnen leveren. En dan kan er natuurlijk ook (drastisch) bezuinigd worden. Dit wordt beoogd met de zogenaamde ‘pakketmaatregel ABWZ’.
En ook nu weer wordt er gezegd dat mensen ‘in hun eigen kracht’ gezet moeten worden. Mensen kunnen onderling heel veel zelf. Daarvoor hebben ze de overheid niet nodig. De ‘civil society’- vroeger heette dat ‘het maatschappelijk middenveld’ - wordt herontdekt. Professionele hulp wordt afgebroken. En er wordt ruimte gegeven aan zorg voor elkaar via vrijwilligerswerk en mantelzorg. In het oosten van het land hebben ze daar een mooie term voor: ‘noaberschap’. Het betekent zoiets als gemeenschapszin. Maar in veel gevallen ‘kiepert’ de overheid ook hier weer de meest kwetsbaren ‘over de schutting’. Ze worden niet ‘in hun kracht gezet’, maar afhankelijk gemaakt van de liefdadigheid van anderen. Het wordt zelfredzaamheid genoemd, maar in de praktijk betekent het niet veel anders dan ‘mensen aan hun lot overlaten’.

Ik wil hier nogmaals benadrukken dat er niets mis is met het versterken van mensen in hun mogelijkheden (empowerment). Waar ik bezwaar tegen heb is termen uit de linkse beweging (ik blijf een conservatieve linkse hobbyist) worden misbruikt voor onvervalst rechts liberalisme. Soms zeggen ze in plaats van ‘in hun kracht zetten’ ook heel naïef: ‘in hun kracht laten’. Ze durven het niet rechtstreeks te zeggen, maar feitelijk zeggen ze op een verhullende wijze tegen mensen die niet veel kracht (meer) hebben: zie je zelf maar te redden.

PS. Ik zou willen dat bijvoorbeeld mensen met veel hypotheekrenteaftrek eens ‘in hun eigen kracht gezet werden’.

John Veltman

Naar de top van de pagina

Naar startpagina Arme Krant van Nederland

Naar overzichtspagina publicaties

 

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player