+ leeg -
Tineke van der Kraan. Foto: Nelly Wuis

Betaald werk als enige weg uit de armoede: wat een onzin

Artikel uit de Arme Krant van Nederland - maart 2013.
Klik hier om onderstaand artikel te downloaden als Word-document.

We voeren een gesprek met de directeur van de FNV Vrouwenbond. De FNV heeft 450.000 vrouwelijke leden die lid zijn van een sectorbond. Een klein deel daarvan is ook lid van de FNV Vrouwenbond. Tineke van der Kraan is 25 jaar werkzaam bij de FNV en als er iemand iets weet van de geschiedenis van de bond en de relevante thema's is zij het wel.

We spreken met haar over zaken als toenemende flexibilisering en tijdelijkheid van arbeidscontracten en de gevolgen daarvan: een groter wordende onzekerheid in arbeidsrelaties en een toenemende, 'gedwongen zelfstandigheid'. Dat is een ontwikkeling die wordt ingegeven door het huidige kabinetsbeleid; een kabinetsbeleid dat uitgaat van wantrouwen met als gevolg toenemende controledwang.

Naar de top van de pagina

Wantrouwen

"Het huidige beleid gaat uit van wantrouwen. Enerzijds moet de burger meer verantwoordelijkheid nemen maar tegelijkertijd wantrouwen we de burger van A tot Z door ze volkomen in te kaderen in regels, zodat we controle over de burger hebben. Daardoor wordt je gevoel van vrijheid ernstig geschaad. Als Vrouwenbond hebben we altijd gepleit voor individualisering van de uitkering. Dan heb je al die controle niet nodig. Maar het hele systeem is nog steeds gebaseerd op het gezinsmodel in plaats van dat het uitgaat van het individu. Ook de mensen met AOW worden nu gecontroleerd. Soms beklemt het me. Vlak voor de Kerst had ik contact met een oudere vrouw die volkomen overstuur was. Zij en haar partner hadden een brief ontvangen van de Sociale Verzekeringsbank over strengere controle. De vrouw zei: "Ik word er gewoon gek van en weet niet wat ik moet doen." Ze had al jaren een LAT-relatie en natuurlijk doe je dan dingen samen. Maar ze hadden ieder hun eigen huis en AOW van 70%. Ze vroeg zich af of ze nu voor al die jaren een boete moest betalen? Wat voor advies moet ik zo iemand geven? Moet ze het wel melden, moet ze het niet melden?"

Naar de top van de pagina

Gedwongen zelfstandigheid

"Wat we merken is dat flexibilisering en tijdelijke contracten toenemen. Er wordt hoog opge-geven van zelfstandigen zonder personeel, de zzp’ers. Wij spreken liever over 'gedwongen zelfstandigen'. Een voorbeeld vormen de kapsters en schoonheidsspecialisten die een stoel per uur huren in plaats van een dienstverband met de (kap)salon. Je moet alle afdrachten zelf betalen, maar je verdient geen drol, want het is laagbetaald werk.

Je ziet het ook in de bouw en in de zorg: mensen worden ontslagen en gaan als zzp'er aan de slag. Deze mensen kiezen niet bewust voor zzp-schap en beschikken vaak ook niet over de bijbehorende ondernemerskwaliteiten. Acquisitie, administratie, alles moet je zelf doen terwijl je als timmerman of als thuiszorger gewoon je vak wilt uitoefenen. Mensen worden ontslagen en moeten wat. De baas zegt gewoon: "Ik kan je niet meer in dienst houden maar je mag volgende week wel als zzp’er beginnen." Wat moet je dan? Ook wat betreft de tijdelijke contracten heb je meestal geen keus. Van de mensen die vorig jaar een baan kregen, heeft 90% een tijdelijk contract. Idioot. Het treft nu vooral de jongeren die voor het eerst de arbeidsmarkt betreden. En het geldt voor alle beroepen; van banen aan de universiteit tot werken in een winkel, de bouw of het onderwijs. Sommigen onderwijzers hebben al vijftien jaar een tijdelijk contract. Ik wist niet dat het kon, maar door constructies van een paar maanden eruit en dan weer erin kan het wel.”

Werken als weg uit de armoede: project werkende armen

“Wat me ook stoort is dat men beweert dat betaald werk de enige uitweg uit de armoede is. Gelukkig wordt dit idee steeds meer weersproken en vat het idee post dat er ook werkende armen zijn. Dit is vooral het resultaat van het project dat Ans Pelzer, beleidsadviseur bij de vakcentrale die zich met armoede bezighoudt, heeft uitgevoerd rond werkende armen. Het betreft een mooie serie portretten en een boek. Mannen en vrouwen, jong en oud, werkzaam in de zorg, de schoonmaak, als chauffeur of op de sociale werkplaats. Vaak met een inkomen onder het minimum. Het was een groot succes en is in veel bibliotheken en gemeentehuizen tentoongesteld en onderwerp van gesprek geweest, mede dankzij de inzet van FNV Lokaal. Daardoor heeft het idee dat er ook werkende armen zijn wortel geschoten. Mensen die zich veertig uur per week twintig slagen in de rondte werken en nog niet uitkomen. Want van dat minimum kun je natuurlijk niet rondkomen. Het werd heel duidelijk dat werken niet altijd de koninklijke weg uit de armoede is.

Naar de top van de pagina

Vrouwenbondprojecten

Ondanks dit alles is en wordt er door de Vrouwenbond flink aan de weg getimmerd en zijn er tal van projecten opgestart.

Meer kansen voor alleenstaande ouders
Vanuit het project 'Meer kansen voor alleenstaande ouders' is een netwerk van alleenstaande ouders gevormd, bestaande uit vrouwen met een uitkering en vrouwen met een laag betaalde (parttime) baan. Het netwerk heeft een facebook-pagina opgezet als een uitwisselingsplat-form voor alleenstaande moeders.

Wonderen doen met weinig geld
"Vorig jaar organiseerden we samen met het Netwerk Organisatie Oudere Migranten het project ‘Wonderen doen met weinig geld’. Dit project was gericht op het uitwisselen van erva-ringen en elkaar tips geven over rondkomen met een minimum. Veel migranten maken van hun schamele AOW zelfs nog geld over naar hun familie. We kwamen er achter dat in alle culturen uitdrukkingen voorkomen die met geld en rondkomen te maken hebben. Die herkenning was geweldig. Het resulteerde in een tipwijzer gebaseerd op de tips die vrouwen zelf verzamelden tijdens de bijeenkomsten die we organiseerden."

Vrouwenpodium 2010-2020
"Verder werken we samen met het Landelijk Overleg Minderheden (LOM) en de Nederlandse Vrouwen Raad (NVR) aan het project 2010 - 2020. Het is gericht op politieke beleidsbeïnvloeding. Hoe kunnen we zorgen dat er politiek meer aandacht komt voor de speerpunten die volgens ons van belang zijn voor vrouwen, gericht op echte verbeteringen? Het gaat om zeven thema’s: arbeidsparticipatie, inkomen, huiselijk geweld, kinderopvang, armoede, arbeid en zorg. Op 16 januari hebben we een ontbijt georganiseerd met politici in het perscentrum Nieuwspoort. Zeven grote ronde tafels, een tafel per thema met daaromheen ervarings-deskundigen en een politica. Per thema werd het gesprek gevoerd over wat belangrijke aandachtspunten zijn wat ons betreft. Het idee is dat het Tweede Kamerlid het thema adopteert en zich daar het komende jaar voor inzet. De volgende stap wordt om, via het Kamerlid, te proberen om daar Kamerbreed aandacht voor te krijgen."

Vrouwen, FNV en CAO's
"Onze mogelijkheden om iets aan CAO's te doen zijn beperkt. Als Vrouwenbond zijn we een kleine club die het moet hebben van vrijwilligers, speerpunten en projecten waarvoor we externe financiering moeten zoeken. Bovendien: bijna al het vrouwenwerk in de FNV is wegge-saneerd. Er is nu bij enkele bonden een persoon die diversiteitsadviseur is. Die doet alles rond doelgroepen en kan dus bijna niks. We blijven wel bestaan en heten nu FNV Vrouw naast FNV Bouw, FNV Mooi, FNV Zorg etc. En daarnaast komt er een netwerk 'vrouwen FNV', evenals een netwerk 'roze FNV' en 'migranten FNV'. Er zijn overkoepelende netwerken waar vanuit de sectoren wat moet gebeuren op het gebied van vrouwen, migranten of jongeren. Het is zoeken, strategisch handelen en bondgenoten zien te vinden, ook binnen de FNV. Wel heel belangrijk is om ervoor te zorgen dat de FNV een organisatie is waarin vrouwen zich blijven herkennen. Waar we in ieder geval blij mee zijn is dat het thema kinderopvang nu een breed FNV-onderwerp is geworden en niet alleen een vrouwenonderwerp. Ook het onderwerp ‘mantelzorg’ wordt nu FNV breed ondersteund en er worden CAO-afspraken over gemaakt."

Ine Molenkamp en Sandra van Berlo

  • Klik hier om het artikel 'Contouren Participatiewet' te lezen.
  • Klik hier om het artikel 'Werken in de Bijstand' te lezen.
  • Klik hier voor een abonnement op de Arme Krant van Nederland.

Wilt u dit artikel met iedereen of een groep in een netwerk delen, klik dan op één van onderstaande knoppen:

 



Naar de top van de pagina

Naar startpagina Arme Krant van Nederland

Naar overzichtspagina publicaties

 

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player