+ leeg -

Nel de BoerGeen leven zonder maat-schappelijke betrokkenheid

Afscheid Nel de Boer

 

Artikel uit vrouwenspecial 'Samen sterker', september 2013
special bij Arme Krant van Nederland, oktober 2013

Nel de Boer werd in januari 2007 stafmedewerker bij de werkgroep Arme Kant van Nederland/EVA. Ze ging vooral aan de slag met het werk rond economie, vrouwen en armoede. Na bijna zeven intensieve jaren neemt zij eind september afscheid. Ze is dan 65. Of ze dan van een welverdiende rust gaat genieten, is nog maar de vraag. Joan Bulder en Peter de Bie vroegen haar naar verleden, heden en toekomst.

Nel kwam bij de EVA-beweging in een periode die niet makkelijk was. Er waren nogal wat veranderingen gaande en het aantal EVA-groepen nam af. Er werd gezocht naar de juiste koers. Er was net besloten om de EVA-ontmoetingsdagen meer te richten op ontmoeting en creativiteit en de meer inhoudelijke lijn in studiemiddagen vorm te geven. “Ik had me voorgesteld dat de EVA-beweging groter was, dat er meer variatie in leeftijden zou zijn en dat de beweging politieker georiënteerd zou zijn. Dat blijkt in het veleden ook meer het geval te zijn geweest, maar ik kwam in een periode dat het terugliep.
Ik heb me de laatste tijd nog weer eens verdiept in de geschiedenis van de EVA-dagen. Ik ben onder de indruk van het rijke verleden. Als je de ‹wapenfeiten› leest bij het 15-jarig be-staan, dan zie je dat er veel is bereikt. Er is heel veel richting politiek gewerkt. En ook binnen de kerken durfde EVA het spreken over echtscheiding, huwelijkswetgeving en de gevolgen voor armoede onder vrouwen op de agenda te zetten.”

Naar de top van de pagina

Werken aan verbreding en verjonging

“Na enige tijd ben ik wel op zoek gegaan naar verjonging en heb dat aangekaart in de EVA-taakgroep. Een project waarmee ik toen ben begonnen, was het maken van het boek ‘Zij wil vooruit – over jonge vrouwen met een minimuminkomen’. Dat boek bevat cijfers en feiten over armoede onder jongere vrouwen, maar laat vooral ook de verhalen van jonge vrouwen zelf klinken door middel van een negental interviews. Hun problemen en oplossingen zijn toch weer andere dan die van de oudere EVA-achterban. Het was goed die voor het voetlicht te brengen.
Ik ben ook in contact gekomen met ‘Tientjes’. Dat initiatief probeert vrouwen in een uitkeringssituatie te reïnspireren en te stimuleren om in kleine stappen iets met hun talenten te doen. Het gaat om dingen die uit hen zelf komen, zonder dat de activiteiten gelijk gericht moeten zijn op uitstroom uit de uitkering. Tientjes bereikt daarmee ook een jongere doelgroep. Dat geldt ook voor het Steunpunt Studerende Moeders, waar we de samenwerking mee hebben gezocht en gevonden.
Ik heb ook gewerkt aan het maken van een informatiemap over armoede, gericht op jongeren. Dat is later vernieuwd en omgewerkt tot een jongerenwebsite.”

Naar de top van de pagina

Kerkelijke signatuur

“Ik heb gemerkt dat het bij het bereiken van andere doelgroepen soms een belemmering kan zijn dat we vanuit de kerken werken. Dat schrikt bepaalde groepen af, terwijl je in feite wel dezelfde dingen nastreeft. Ik heb daarom de kerkelijke achtergrond nooit zo benadrukt. Maar het blijft soms een hindernis voor samenwerking, bijvoorbeeld met Moedercentra en allochtone vrouwen. Het heeft mede daardoor moeite gekost om aan de goede contacten te komen en nieuwe initiatieven te ontdekken. Op andere plekken zou ik daar misschien makkelijker mee in contact zijn gekomen. Ik heb het gevoel dat de werkgroep Arme Kant van Nederland/EVA ook meer bekendheid zou kunnen hebben met een minder kerkelijke profilering. Nu zijn we vooral in kerkelijke kring enigszins bekend.”

Naar de top van de pagina

Wat heeft je het meest geïnspireerd?

“Ik heb de samenwerking met Erna Smeekens en anderen van ‘Tientjes’ heel inspirerend gevonden. Er is onder vrouwen op het minimum veel bitterheid en negativiteit te bespeuren. Dat is op zich heel begrijpelijk. Ik heb zelf van een minimumuitkering geleefd en ken de problemen van geldgebrek en afhankelijkheid. Ik weet niet hoe ik er in zou staan als ik nog jaren in die situatie was geweest. Ik heb er grote bewondering voor als mensen dan toch positief kunnen blijven. Erna slaagt er in om positief te blijven en weet dat over te brengen op andere vrouwen. Dat aanboren van eigen kracht heeft me enorm geïnspireerd. Het heeft me ook weer met andere inspirerende initiatieven van vrouwen in contact gebracht. Overigens wordt de term ‘eigen kracht’ tegenwoordig maar al te vaak misbruikt door politici en staat het steeds vaker voor ‘zoek het zelf maar uit’. Dat stoort me geweldig. Je moet de eigen initiatieven dan wel ondersteuning geven.”
“Ik ben ook blij met de Armoedeonderzoeken die de kerken doen. Zo laten we aan politiek en samenleving zien wat er op de kerken af komt en hebben we een signaleringsfunctie rond de groeiende armoede.
Het is wel eens frustrerend om te moeten constateren dat we ons in de beweging heel veel inspanningen hebben getroost en dat er toch zo weinig verbetering is opgetreden in de situatie van de arme kant van Nederland. Maar daarbij kun je je altijd afvragen hoe het geweest zou zijn als die tegenbeweging er niet was geweest. Ik heb toch altijd wel het gevoel gehouden zinnig bezig te zijn geweest.”

Naar de top van de pagina

Toekomst van de belangenbehartiging

Nel de Boer zal helaas geen opvolger krijgen. Daarvoor ontbreekt nu het geld. Maar stel dat die er wel zou komen, wat zou ze die dan in ieder geval mee willen geven?
“Om te beginnen is het zaak om de twee sporen van lokaal én landelijk te blijven volgen. Er is en wordt veel gedecentraliseerd, waardoor je veel belangen plaatselijk moet behartigen. Maar de kaders en de financiering worden vaak landelijk geregeld, waardoor gemeenten ook ingeperkt zijn. Dat leidt ook – bewust of onbewust – tot een ‘verdeel- en heerstactiek’. Belan-genvertegenwoordiging wordt ondermijnd doordat er met verantwoordelijkheden wordt ge-pingpongd. De landelijke wet- en regelgeving moet je daarom ook blijven beïnvloeden.”
“Het is ook heel belangrijk om van elkaar goed te weten wat er overal gebeurt. Organisaties en groepjes zijn vaak teveel met hun eigen initiatieven bezig. Verbindingen leggen en samen een vuist maken is een belangrijke taak bij de behartiging van de belangen van vrouwen op het minimum. In de vrouwenspecial proberen we in beeld te krijgen wie daarin de komende tijd een rol kunnen spelen. FNV Vrouw? Of kan dat Atria zijn, of Women Inc.? Die organisaties hebben in ieder geval goede connecties met zwarte vrouwen.”
“Bij de belangenbehartiging gaat het er vooral om de ideeën die vrouwen zelf aandragen te stimuleren en te faciliteren. Bij gemeenten en uitkeringsinstanties wordt er veel te veel naar gestreefd om mensen zo snel mogelijk uit de uitkering uit te laten stromen. Maar dat is korte-termijndenken en leidt vaak tot een draaideurbeleid. Als je belemmering en regels weghaalt, kunnen vrouwen opbloeien. Leg niet teveel van bovenaf op, maar maak bijvoorbeeld scharrelondernemerschap en opleidingen mogelijk. De gemeente Amsterdam heeft onlangs onderzoek gedaan naar wat vrouwen zelf willen. Daar komt een lijst van 15 punten uit. In Den Haag wordt goed beleid ontwikkeld voor opleidingen van vrouwen rond het minimum. Daar is het zelfs mogelijk om een opleiding te volgen als je schulden hebt. Dat mag in veel andere plaatsen niet. Hopelijk worden die eigen ideeën van de doelgroep ondersteund en smoort het niet in bezuinigingen.”

Naar de top van de pagina

Wat nu?

Voor Nel breekt er nu een andere periode aan. Hoe ziet ze dat voor zich?
“Het lijkt me heerlijk om de dagen in vrijheid in te kunnen indelen en zelf te kiezen waarmee ik actief blijf. Dat ik me niet achter de geraniums terug zal trekken is wel zeker. Ik zie geen leven voor mij zonder maatschappelijke betrokkenheid. Ik heb altijd veel met taal gehad en zou graag iets met taalonderwijs aan buitenlandse vrouwen gaan doen. Ik zou me willen in-zetten voor vrouwen zonder verblijfsvergunning. Het gevoel dat je er niet mag zijn, is het ergste dat een mens kan overkomen. Dat gevoel hebben veel mensen aan de arme kant van Nederland. Laatst had ik nog een lang telefoongesprek met een oudere vrouw die veel gezondheidsproblemen heeft. ‘Ik voel me alleen nog een kostenpost’, zei zij. Dat gevoel er niet te mogen zijn, is nog sterker als je geen verblijfspapieren en geen dak boven je hoofd hebt. Ik wil me graag voor die groep inzetten.”

Joan Bulder en Peter de Bie

  • Klik hier voor het interview met Saskia Noorman-den Uyl 'Enthousiast en bevlogen'.
  • Klik hier voor de column 'Profiteur' van Trinus Hoekstra.
  • Klik hier voor een abonnement op de Arme Krant van Nederland.

Wilt u dit artikel met iedereen of een groep in een netwerk delen, klik dan op één van onderstaande knoppen:

 



Naar de top van de pagina

Naar startpagina Arme Krant van Nederland

Naar overzichtspagina publicaties

 

Content on this page requires a newer version of Adobe Flash Player.

Get Adobe Flash player